Evliliği Sürdürmenin Yedi İlkesi – John Gottman – Nan Silver
Bir evliliğin yürümesi için lazım olan şey son derece basittir. Mutlu evliliği olan insanlar başkalarından daha akıllı, daha zengin veya daha dirayetli değillerdir. Fakat günlük yaşantılarında birbirleri hakkındaki olumsuz duyguların(her çiftte vardır) olumlu duygularına baskın gelmekten alıkoyan bir kuvvet bulurlar.Onların evliliğine ben duygusal zeka sahibi evlilik diyorum.- John Gottman
Programımın özünde mutlu evliliklerin derin bir dostluğa dayandığı basit gerçeği bulunuyor. Bununla birbirine saygı gösterme ve birbirinin arkadaşlığından keyif almayı kastediyorum. – John Gottman
Gottman’ ın atölyelerine katılanların en mutlu ve istikrarlı çiftlerin bile kavga ettiklerini işitince daima rahatlarlar. İyi bir evlilik sadece “kimya” ile olmaz, çiftler çatışmaların da üstesinden gelmelidirler. Bağrışmak yerine eşinizin söylediklerini tekrarlayıp onayladıktan sonra kendi isteğinizi sakin bir şekilde dile getirmek birbirinizi daha iyi anlamınızı sağlayacaktır. Gottman’ın yaptığı bir araştırmada çiftlerin %70 kadarı cinsiyet veya başka bir şeyin değil, eşleriyle arkadaşlıklarının kalitesinin mutlulukta belirleyici etken olduğunu öne sürer. Çiftler kavga ettikleri için boşanma mahkemelerine düşmezler. Ayrılma ihtimalini kuvvetlendiren kavga etme biçimleridir. Gottman, çiftler arasındaki etkileşimle ilgili saatler süren kayıtları seyrettikten sonra gelecek sene değilse de en geç birkaç sene içerisinde boşanma yolunda olduklarına dair birçok işaret tespit etmişti. İşte bunlardan bir kaçı:
- Sert başlangıç; eleştiri, alay ya da küçümseme ile başlayan tartışmalar. Gottman’ın sert başlangıç dediği türe girer. Kötü başlayan tartışma kötü biter.
- Eleştiri; eşinizin belli bir hareketine atıfta bulunan şikayet ile kişisel eleştiri arasında fark vardır.
- Hor görme: Bu diğer kişiye kendini kötü hissettirmek amacıyla kullanılan her türlü ses, göz hareketi, alay veya isim takmayı içerir. En kötü hor görme şekli, sıklıkla “al bakalım şimdi ne yapacaksın?” cümlesi ile ifade edilen kavgacılıktır.
- Savunmacılık; Sizin hiç payınız yokmuşçasına, tüm sorun diğer insandan kaynaklanıyormuş izlenimi yaratmaya çalışmaktır.
- Duvar Örmek; Duvar örme, eşlerden biri devamlı eleştiri, aşağılama ve savunmacılığı kaldıramaz duruma gelince “duymazdan gelmesi”dir. Kendini ortamdan soyutlayarak, incinmekten korunur. Gottman evliliklerin yüzde 85′ inde duvar örenin erkek olduğunu kaydeder.
Gottman, savunmacılık, duvar örme, eleştiri ve hor görmeyi “mahşerin dört atlısı” olarak tanımlar. Mutsuz çiftler, mesela “Dur, sakinleşmem lazım” diyerek veya yükselen gerilimi önlemek için komik bir ifade takınarak kızışan bir tartışmayı kapatmayı beceremezler. Mutlu çiftlerin hepsinde bu hayati beceri bulunur. Gottman gönül maceralarının ilişkinin bitişine sebep olmaktan ziyade zaten bitmiş bir ilişkinin belirtisi olduğuna dikkat çeker.
Bir evliliği iyi yapan nedir?
- Taraflar birbirlerine karşılıklı saygıyı devam ettirebilirler ve birbirlerinin arkadaşlığından zevk alırlar.
- Eşinize karşı”sıcaklık ve beğeninizi” koruyabildiğiniz müddetçe ilişkinizi daima kurtarabilirsiniz. Bunlar olmadan tartışmalarda nefret ifade etme ihtimali daha kuvvetlidir ve nefret ilişkiyi zehirler.
- Gottman’ a göre evliliğin amacı “anlam paylaşımı” dır. Yani iki taraf da diğerinin hayal ve umutlarını destekleyecek. Eğer bir taraf diğerini mutlu etmek için kendi isteklerini feda ediyorsa evlilik yanlış yolda demektir. Gerçek dostluklar eşittir.
- Evlilikte önemli olan unsurlardan biri her gün eşimize gösterdiğimiz küçük alakalardır, ona doğru dönmektir.
- Kadınlar genellikle eşlerinin etkisine açıktırlar ama erkeklere bu daha zor gelir. Fakat erkeğin eşini dinlediği, onun görüş ve duygularını hesaba kattığı evlilikler daha mutludur. Gücün paylaşıldığı evlilikler daha iyi ve uzun süreli olur.
Gottman, LGBT çiftler üzerinde 12 yıl süren bir araştırma yürütmüştür ve onların ilişkilerinin de heteroseksüellerinkinden pek farklı olmadığını görmüştür. Yalnızca çiftleri beş dakika izledikten sonra Gottman bu evliliğin devam edip etmeyeceğini %91 oranında doğru bir şekilde tahmin edebildiğini belirtmektedir. Evlilikte duygusal zeka önemli. Mutlu çiftler, mutsuz ya da boşanmış çiftlerden daha uzun yaşamaktadır. Mutsuz bir evlilik hastalanma oranını %35, ömrü ise ortalama 4 yıl kısaltmaktadır. Mutlu çiftlerin kanlarındaki akyuvarların mikroplara karşı daha hızlı çoğaldıkları tespit edilmiştir.vÇocuklar uğruna kötü bir evliliği sürdürmek mantıklı değildir. Huzurlu bir boşanma savaşı andıran bir evlilikten iyidir. Mutlu çiftler bile birbirine bağırıp çağırabilir, yüksek sesli tartışmalar illa evliliğe zarar vermez. Mutlu evliliklerde bile sinirlendiğinde çiftler etkin dinleme yapamazlar. Mutlu evliliğin sırrı uyuşabileceğiniz birini bulmaktır. Ortak ilgi alanları sizi bir arada tutmayabilir, önemli olan etkileşim biçiminizdir. Mutlu evlilikte %70 oranında anahtar nokta karı-kocanın dostluğudur. Evlilik çatışmalarının çoğu çözülemez. Çünkü bunlar köklü kişilik farklılıklarıdır, bireyler birbirine saygı duymayı öğrenmelidirler.
Boşanmanın göstergeleri:
- Sert Başlangıçlar
- Dört Atlı: Eleştiri, Hor Görme, Kendini Savunma, Duvar Örme.
- Dolup Taşmak.
- Beden Dili.
- Başarısız Onarma Girişimleri
- 6. Kötü Anılar.
İlişkinin Bittiğini Gösteren Dört Aşama Bulunmaktadır:
- Evlilikle ilgili sorunlarınızı çok ciddi bulursunuz.
- Olaylardan söz etmek yararsız görünür.
- Sorunları kendi başınıza çözmeye çalışırsınız.
- Yalnızlık baş gösterir.
Sevgi ve hayranlık hor görmenin panzehiridir. Nabzınız dakikada 100 den fazla atıyorsa ne kadar uğraşırsanız uğraşın eşinizin size söylemek istediği şeyi duymayacaksınızdır. Bu yüzden 20 dakika ara verin. Haftada fazladan 5 saat ayırarak ilişkinizi kurtarabilirsiniz. Unutmayın ki, evliliğiniz üzerinde her gün kısa bir süre çalışmanızın sağlığınıza ve ömrünüze katkısı, bir sağlık kulübünde egzersiz yapmaktan daha fazla olacaktır. Birbirini hor gören çiftlerin bulaşıcı hastalıklara yakalanma oranı diğer çiftlerden fazladır. Evlilikteki çatışmalar erkekleri kadınlardan daha çok bunaltır.
